شناسایی و رفع بد سکتور هارد دیسک

اگر مطلب  سکتورهای خراب و روش ترمیم آنها را خوانده باشید، می دانید سکتورهای هارد دیسک چه نقشی در ذخیره سازی اطلاعات به عهده دارند، چرا خراب می شـوند و چگونه این سـکتورهای خراب از طریق کنترلر هارد دیسـک مشـخص و نشانه گذاری می شـوند؟ حال شما را با ابزارهایی آشنا می کنیم که توسط سیستم عامل، شرکت های سازنده هارد دیسک و دیگر شرکت های نرم افزاری برای مدیریت و بررسی وضعیت سلامت هارد دیسک رایانه طراحی شده است.

شناسایی و رفع بد سکتور هارد : تحقیق و تفحص در هارد دیسک

 

در هر سیســتم عامل ابزارهایی برای بررسی وجود سکتورهای خراب در هارد دیســک وجود دارد. به عنوان مثــال هنگامی که رایانه مجهز به سیســتم عامل ویندوز را به طور ناگهانی خاموش می کنید، پس از روشن کردن رایانه مشاهده می کنید که پیش از بوت شدن سیستم عامل، ابزاری
برای بررسی هارد دیسک و رفع مشکلات احتمالی اجرا می شود.

نکته : پیش از به کارگیری هریک از روش ها و ابزارهای معرفی شده در ایــن مطلب، از اطلاعات ذخیره شــده در هارد دیســک رایانه خود یک نســخه پشــتیبان تهیه کنید؛ زیرا تــلاش برای ترمیم ســکتورهای خــراب ممکن اســت موجب بروز خرابــی در فایل سیســتم درایو شده و دسترسی به اطلاعات ذخیره شده در درایو را ناممکن کند.

اجرای این عملیات از ســوی سیســتم های عامــل به طور خودکار و باتوجه به بروز برخی رخدادهــا صورت می گیرد، اما می توانید به صورت دستی نیز هر زمان که احساس کردید هارد دیسک رایانه نیازمند بررسی اســت، از این ابزارها استفاده کنید. روش انجام این کار در سیستم عامل ویندوز و لینوکس به این شرح است:

شناسایی و رفع بد سکتور هارد : ویندوز

 

چنانچــه با خط فرمان آشــنایی داریــد، می توانید پس از اجــرای Command Prompt و مراجعــه بــه درایــو موردنظــر، از فرمــان chkdsk /rیــا chkdsk /bبرای بررســی هارد دیسک نسبت به وجود ســکتور خراب روی آنکمک بگیرید.

نکتـه: تفــاوت ایــن دو فرمــان این اســت که فرمــان دوم،ســکتورهایی را که پیش از این از سویی سیستم عامل به عنوان سکتورخراب نشانه گذاری شده اند، دوباره بررسی می کند.

سیستم عامل ویندوز علاوه بر فرمان پذیری در خط فرمان، ابزاری با محیط کاربری گرافیکی را نیز در اختیار کاربران قرار می دهد. برای استفاده از این ابزار کافی است پنجره ویندوز اکسپلورر را اجرا کرده و روی درایو موردنظرتان کلیک راست ماوس را فشار دهید. در ادامه گزینــه Properties را از منوی به نمایش درآمده کلیک کــرده و پــس از انتخاب تــب Tools روی گزینــه Check now کلیـک کنید. در پنجــره به نمایش درآمده علامــت چک مارک گزینه را Scan for and attempt recovery of bad sectors فعال کرده و در پایان روی Start کلیک کنید.

توجه داشــته باشید هنگام استفاده از هریک از این ابزارها، باتوجه به نیازمندی دسترســی به درایو موردنظر، چنانچه این درایو همان درایوی باشد که سیستم عامل در آن نصب شده یا اطلاعات ذخیره شده در درایو از ســوی برنامه ها و پردازش های دیگر درحال اســتفاده باشد، هشداری مبنی بر اجرای فرآیند بررســی در بوت بعدی سیستم عامل نمایش داده می شود.

برخی از هار دیسک ها بقدری صدمه دیده اند که گاهی نمی توان برای آنها کاری انجام داد و بهتر است تعویض شوند
برخی از هار دیسک ها بقدری صدمه دیده اند که گاهی نمی توان برای آنها کاری انجام داد و بهتر است تعویض شوند

همچنین این ابزار در سیستم عامل ویندوز قادر به نشانه گذاری هر ســکتور به عنوان سکتور خراب نیست و در صورتی که سکتور خرابی روی هارد دیسک رایانه شما یافت شود، تمام کلاستر (cluster) موردنظر به عنوان خراب نشــانه گذاری شده و اطلاعات از کلاستر معیوب به کلاستر استفاده نشده دیگر منتقل می شود.

شناسایی و رفع بد سکتور هارد : لینوکس

 

در سیســتم عامل لینوکس پیشنهاد می شود پس از اجرای ترمینال، از فرمــان e2fsck –c کمک بگیرید. البته می توانید در حالت کلی باتوجه به فایل سیستم درایو خود از متغیر fsckکمک بگیرید. پارامتــر cـ در این فرمان موجب می شــود تا تســت فقــط خواندنی روی درایو شــما صورت گرفته و از هرگونه آســیب احتمالی به اطلاعات جلوگیری شــود. همچنین می توانید از پارامتر ccـ برای اجرای بی خطرتست خواندن ـ نوشتن نیز کمک بگیرید.

شناسایی و رفع بد سکتور هارد : ابزار سازندگان

 

شــرکت های سازنده رســانه های ذخیره ســاز نیز باتوجه به عملکرد و امکانــات محصولات خود ابزارهای متعددی را برای بررســی، خطایابی، نشانه گذاری و رفع مشــکلات احتمالی در آنها طراحی کرده اند. به عنوان را بــرای Data Lifeguard ابــزار Western Digital مثــال محصــولات خود ارائه کرده اســت و Seagate ابــزار SeaTools را برای بررسی درایوهای Seagate، Maxtor و Samsungدر اختیار کاربران قرار داده است.

توجه داشــته باشــید هر دو ابزار، گزینه های لازم برای تســت و رفع خطاهای احتمالـی را در اختیار شــما قرار می دهند، امــا برخی امکانات طراحی شــده در این ابزارها پرخطر بوده و برخی دیگر بی خطر هســتند.

پس برای پیشــگیری از بروز هرگونه مشــکل احتمالی حتما از اطلاعات خود یک نسخه پشتیبان تهیه کنید.

لینک پشتیبانی Western Digital

لینک پشتیبانی seagate

 

شناسایی و رفع بد سکتور هارد : ابزارهای جانبی

دنیای امروزی دنیای اطلاعات است و باتوجه به اهمیت زیاد اطلاعات، شرکت های نرم افزاری دیگر نیز برای بررسی سلامت هارد دیسک و رفع خطاهای احتمالــی موجود در آن ابزارهای مختلفــی را طراحی کرده اند.

یکی از بهترین این ابزارها SpinRite محصولی از موسســه تحقیقاتی گیبسون اســت. این ابزار در ســطحی پایین تر از سیستم عامل اجرا شده و به طور مســتقیم با کنترلر هارد دیسک شــما در ارتباط است. دسترسی مســتقیم به کنترلر هارد دیسک این امکان را به این ابزار می دهد تا به بهترین نحو در بازیابی اطلاعات از دســت رفته عمل کرده و در عملیات اسکن سطح هارد دیسک نیز موفق باشد. قابل ذکر است نحوه عملکرد ایــن ابــزار و اجــرای آن در سیســتم عامل FreeDOS موجــب بروز محدودیتی نیز در آن شــده است. این ابزار قابلیت دسترسی به ۲ به توان
۲۸ ســکتور (۲۶۸/۴۳۵/۴۵۶) را دارد و به این ترتیب چنانچه هارد دیسک شــما به ســکتورهای ۵۱۲ بایتی تقسیم شده باشــد فقط ۱۲۸ گیگابایت آن توســط برنامه پشــتیبانی می شــود و در صورتی که سکتورهای چهار کیلوبایتی تشکیل دهنده هارد شما باشند، ۱۰۲۴ گیگابایت یا یک ترابایت از ظرفیت آن توسط برنامه پشتیبانی می شود.

سایت برنامه spinrite

شناسایی و رفع بد سکتور هارد : آیا سکتورهای خراب ترمیم می شوند؟

در حالت کلی نقص و آسیب فیزیکی ناشی از تولید، صدمات وارده به هد (Head) و بسیاری از آسیب های دیگری که از سوی کنترلر هارد دیسک تشخیص داده و نشانه گذاری شده اند غیرقابل ترمیم است. اما در این میان برخی سکتورها را نیز سیستم عامل به عنوان ســکتور خراب نشانه گذاری می کند که در این شرایط ترمیم این سکتورها غیرممکن نیست.

به عنــوان مثــال گاهــی کنترلر هارد دیسک می تواند کلاســترها یا بلوک هایی را که توسط سیستم عامل به عنوان خراب نشانه گذاری شده اند ترمیم کند، زیرا همان طور که اشــاره کردیم سیستم عامل با مشاهده یک ســکتور خراب، تمام کلاســتر (مجموعه ای از چند سکتور مرتبط با هم) موردنظر را به عنوان خراب نشانه گذاری می کند. در این شرایط با استفاده از ابزارهایی که معرفی کردیم، ســطح هارد دیسک بررسی شده و کنترلر هارد همه سکتورها را بررسی می کند. با انجام این عملیات کنترلر، سکتور خراب را پیدا کرده و عملیات جایگزینی سکتور جدید و آدرس دهی مجدد به ســکتور را انجام می دهد. در این شرایط سکتور خرابی که قبلا توسط سیســتم عامل شناسایی شــده بود، دوباره آدرس دهی شــده و چنانچه با کمک ابزارهای موجود در سیســتم عامل نیز عملیات اســکن مجدد روی درایو اجرا شــود، ســکتورها در دسترس بوده و کلاستری که پیش از این توسط سیستم عامل به عنوان کلاستر خراب نشانه گذاری شده بود، از این حالت خارج شــده و سکتورهای موجود در کلاســتر دوباره مورد استفاده سیستم عامل قرار می گیرد.

مطالب مرتبط

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

error: امکان کپی برداری از متن وجود ندارد